theme-sticky-logo-alt
theme-logo-alt
ali duran topuz
22 Ekim 2025

Narin Güran vakası 1: Kuzuların sessizliği, kurtların gürültüsü

Hüküm Allah’ındır; nihai, mutlak, kusursuz hüküm onundur. İnsan hükmü kusurludur, hiç kimse, en yetkin yargıç ve en yetkin yargı teşkilatı bile kusurdan münezzeh değildir. Bu nedenle “Yargılamayın yoksa siz de yargılanırsınız” kelamı edilmiştir. Tanrı adil olmayı emreder, adil olmayan cevreder, zalimlerden olur. Fakat nasıl adil olunacağını söylemez. Adalet için çaba göstermek insanın görevidir. Adaletin peşin... Read More
Manşet, Yan Manşet, Yazarlar
,
7 Temmuz 2026

‘Kızılbaşların yaptığı işe bakınız?’

Vakit gazetesi Hızırağa vakasını iki cümleyle verir. Başlık dahil 41 kelimeyle Alevi nefretinin ne kadar ileri düzeylere götürülebileceği yarışına girmiş gibidir. Hızırağa vakası Yarın’daki haber üç gün sonra, 9 Şubat’ta Vakit gazetesinin ikinci sayfasında yer alır. Fakat aynı nüshanın birinci sayfasında ikinci manşetten verilen Menemen Divanı Harp haberindeki bazı ayrıntılar, ele aldığımız vaka özelinde ve... Read More
Manşet, Yazarlar
,
8 Temmuz 2026

‘Ali, Muaviye ile harbe girdiğine pişmandı’

Edirne vakasına ve Menemen davasıyla ilgili haberlerin yanı sıra Vakit’teki bir tefrika, Alevilere yönelik nefret söyleminin “edebi ve tarihsel” plandaki entelektüel faaliyetlerle tahkim edildiğini gösterir. Yazının bu bölümünde Edirne Hızırağa vakasına biraz ara veriyoruz, çünkü Vakit gazetesinin 9 Şubat nüshasında Alevilikle ilgili iki önemli içerik daha var. Biri Menemen Divanı Harp haberlerinde yer alıyor, yazı... Read More
Manşet, Yazarlar
, ,
9 Temmuz 2026

‘Memlekette mumsöndü alemi’

Milliyet’in savcılığı göklere çıkaran haberciliği bir yalanla bitiyor: Kızılbaşlar kadın, erkek bir arada çıplak oturmanın ayin gereğinden olduğunu söylemişlerdir. Milliyet gazetesi 9 Şubat 1931 günü aynı haberi yine aynı şekilde iç sayfadan verirken, Vakit’ten (ve sonraki bölümlerde değineceğimiz Cumhuriyet’ten) farklı olarak iki sütuna atılmış bir başlık altında sunuyor. Yer iki sütun ama metin tek sütunla... Read More
Manşet, Yazarlar
, ,
10 Temmuz 2026

Cumhuriyet’in halkı Kızılbaşları kuşatırken

Cumhuriyet gazetesi vakayı “halk” ile “Kızılbaş” arasında keskin bir ayrım yaparak kurar, başlıkta “katil” der, içerde “sebebiyet verene” döner. Cumhuriyet, Edirne vakası konusundaki başlık atma kabiliyeti bakımından diğerlerinden geri kalmıyor, üst başlık olarak “Kızılbaşlar” kelimesi tek başına kullanılıyor; altında daha küçük puntolarla “Bir içtimada bir kişiyi öldürdüler, iki kişiyi yaraladılar” ifadesi var. Dönem gazetelerindeki birçok... Read More
Manşet, Yan Manşet, Yazarlar
, ,
15 Temmuz 2026

Haydi Kızılbaşlar Divanı Harp’e

10 Şubat’ta Edirne otoritelerinin dosyayı Divanı Harp’e yollamak istediğini öğreniriz. Ret cevabı veren mahkeme olayı “alelade” diye tanımlar. Basın-idare-yargı ilişkisi “Alevifobi”nin sadece bir söylem değil idare tekniği olduğunu gösterir. Milliyet’te 10 Şubat 1931’de ikinci sayfada Edirne vakasının devamına ilişkin yeni ve kısacık bir haberi yer alır: “Kızılbaşlar” başlığının altında, daha küçük puntolarla, başlık-alt başlık arası... Read More
Manşet, Yazarlar
, , ,
16 Temmuz 2026

Cinayet mi, örtülen pogrom girişimi mi?

  Cumhuriyet Gazetesi, 15 Temmuz 1931’de dördüncü sayfada minik bir haber yayınlar. “Memleket Haberleri” klişesinin altında, “Bektaşiler mahkum oldular” başlıklı haberde şöyle denilir: “Edirne’nin Hızırağa köyünde toplanarak ayni yapan Bektaşılar tahtı muhakemeye alınmışlardı. Neticede bunlardan Eyü 8 sene dört ay ağır hapse ve diğer maznunlar da muhtelif cezalarla tecziye edilmişlerdir.” Bu küçücük haber, altı yazıdır... Read More
Manşet, Yazarlar
, , ,
18 Temmuz 2026

Bitirirken: ‘Tamamen gönüllü’

“Cinayet” manşetleriyle Hızırağa’nın adını öğrendik; Kızılbaşların sesini ise hiç duymadık. Doksan iki yıl sonra öğrendik ki köyün adı artık Hıdırağa diye yazılıyor, ahali de “tamamen gönüllü” olarak namaza başlamış. Gele gele geldik sona, sonuca. Şükrü Aslan, “1930’ların Türk basınında Aleviler” (BirGün, 20 Temmuz 2022) başlıklı yazısında dönem gazetelerine dair önemli bir gözlem yapar: “30’lu yıllarda... Read More
Manşet, Yazarlar
, , ,
13 Temmuz 2025

Silah bırakma arzusu, silah bırakma gücü

Sırrı Süreyya Önder’in aziz hatırasına Laf uzayacağı için peşinen özür diler, sabrınıza sığınırım. Fakat gördüklerimi kısa kesip birtakım hükümlerle bitirmeyi hiç istemedim, çünkü Diyarbakır’dan yola çıktığım andan başlayarak gördüklerim, tekrar Diyarbakır’a dönene kadar olan bitenler ve elbette Casene Kanyonu’nda şahit olduklarım ayrıntılı biçimde ele alınmayı hak ediyor. Sıkıcı bulanlar hakkını helal etsin, şöyle bir çare... Read More
Manşet, Politika, Yazarlar
, , ,

Recent Comments

15 49.0138 8.38624 arrow 0 both 0 4000 1 horizontal https://test.ilketv.com.tr 300 0 1